Op de vlucht voor God

Dit zijn drie kernvragen die me bijblijven na het lezen van het boek Jona:
1. Stel jij in jouw leven de juiste prioriteiten?
2. Ben je bezorgd om de juiste dingen?
3. Zijn jouw doelen in lijn met de doelen van God?

Deze ‘vragen’ stelde God aan Jona (Jona 4 vers 4 en 9), en deze vragen stelt God ook aan jou. Waarom zou je niet even een paar minuten nemen om deze vragen te laten doordringen? Het is ook een goed idee om voordat je verder leest het boek Jona zelf even door te lezen.

Jona is een intrigerend persoon. Het bijbelboek Jona geeft een eerlijk en rechtdoorzee beeld van wie Jona is en hoe hij denkt. En iedereen zou zich eerlijk moeten afvragen hoeveel van Jona er in zijn of haar leven zit…

Jona is een profeet van God – de God die door heel het boek heen als YHWH (Yahweh) wordt beschreven. In hoofdstuk 1 roept God Jona om Zijn boodschap aan de mensen in Ninevé door te geven. Als Gods profeet moet Jona gehoorzamen, maar dat doet hij niet. Jona vlucht de zee op. Tarsis betekent ‘open zee’, maar is tevens een plaats, (waarschijnlijk) in het zuiden van Spanje.

Een profeet van God die voor zijn God op de vlucht gaat. Vreemd. Waarschijnlijk vlucht Jona vanuit de gedachte dat een god niet overal ‘macht’ heeft. Als je uit het ‘machts-gebied’ van een god kan vluchten dan kan die god je niets meer doen. Dit was een normale en geaccepteerde gedachte over de godenwereld in Jona’s tijd. Maar het is een ironische gedachte als je denkt aan de naam van God: ‘Ik ben’. Er is geen plek waar God niet is. Hij is, en is niet gebonden aan een tijds- of een plaats-dimensie. Hij is overal, altijd.

Een reflectieve vraag: Zijn er dingen in jouw leven waar God niet bij mag komen? Dingen die je voor Hem verborgen probeert te houden? Ben je met iets van jezelf op de vlucht voor God?

Jona gaat op de vlucht en werkt zichzelf vreselijk in de nesten. Maar het loopt God niet uit de hand. Niets is voor Hem verborgen. De koppige Jona, de zee en al de dingen die ‘toevallig’ gebeuren, Hij heeft ze in Zijn hand.

Het is bemoedigend te zien hoe God met Zijn profeet bezig is. Hij heeft compassie voor de mensen van Ninevé, maar Hij heeft niet minder compassie voor Zijn knecht. God neemt alle moeite om Zijn profeet te vormen, de spiegel voor te houden en zijn gedachten en verlangens in lijn te krijgen met Zijn doelen.

Jona komt terecht op een schip, valt in slaap, totdat het vreselijk aan het stormen is en hij wordt wakker gemaakt door de zeelieden. Dan hij moet voor de dag komen met wie hij is en tot wie hij behoort. Zijn antwoord in mijn eigen woorden: “Ik ben een knecht van de God die de zee en het droge heeft gemaakt.”

Ik probeer me een beetje voor te stellen wat voor impact dat heeft. Je bent een ervaren zeeman, staat op een schip dat bijna doormidden breekt, en ten einde raad kom je erachter dat dit allemaal gebeurt door deze vreemde man die aan boord te gast is. Deze gast zegt dat hij een knecht is van de God die deze zee (die zo vreselijk te keer gaat) heeft gemaakt. Ik kan me voorstellen dat je dan nog banger wordt dan je als was. Wie is deze god en wat moet je doen (Jona 1 vers 11)…?

Jona zegt dat ze hem overboord moeten gooien. Dat staat gelijk aan zeggen dat ze hem dood moeten maken. Want, normaal gesproken overleef je zoiets niet. De zeemannen proberen dan ook nog om het schip aan land te krijgen en zodoende Jona niet in zee te hoeven gooien, maar zonder resultaat.

In hoofdstuk 2 zien we dat God nog niet klaar is met Jona. Hij stuurt een grote vis die Jona opslokt en voorkomt daarmee dat Jona verdrinkt, en, na drie dagen en nachten zien we hoe God spreekt tot de vis en het dier naar het land zwemt om Jona daar uit te spugen. Dat wat de zeelieden met al hun inspanning niet voor elkaar kregen doet God, gewoon.., met Zijn woord. Hij redt Zijn knecht want Hij heeft een taak voor hem.

In de buik van de vis bid Jona tot God. Dit is in essentie een dankgebed. Een erkennen van zijn eigen ellende en de redding die God voor hem heeft bewerkt. Hebben deze dagen en nachten in de vis voor Jona zo’n transformatie bewerkt dat hij nu ‘in-lijn’ is met zijn God?

History repeats..?

God roept Zijn knecht opnieuw en deze keer gehoorzaamt Jona. Hij gaat naar Ninevé en spreekt de woorden die God hem geeft. Het resultaat is geweldig! De mensen geloven God. Geen wonder dat God Zijn profeet in Ninevé wilde hebben. De kern van hoofdstuk 3 is dat God op basis van Zijn karakter (genadig, liefdevol) de stad spaart. Hij laat de mensen die Hem niet kenden Zijn genade zien, en daarmee wie Hij Zelf is. Je zou je kunnen voorstellen dat God blij is. De mensen luisteren naar Hem en tonen hun geloof. Blijdschap bij God.

Maar Jona is boos, en kan daar helemaal niet mee uit de voeten. Als nationalistische Israëliet zou hij de stad wel willen zien omkeren. Niet naar God, maar gewoon letterlijk zodat Israel een vijand minder zou hebben. Hij neemt deze uiting van Gods genade zo zwaar op dat hij aan God vraagt zijn leven weg te nemen. Eerst dankbaar voor Gods genade voor hemzelf toen hij gered werd door en in de grote vis, ziet hij nu geen andere optie dan te bidden voor zijn dood. God antwoord hem met een vraag: “Ben je terecht boos Jona, ben je terecht in woede ontstoken?” Jona geeft geen antwoord.

Terwijl Jona naar Ninevé zit te kijken laat God een ‘wonderboom’ groeien die Jona schaduw geeft. Jona is weer blij. Vervolgens laat God de boom verdorren en Jona is weer boos. Zo ontzettend boos dat hij opnieuw wenst te sterven. God reageert hierop door hem dezelfde vraag te stellen: “Ben je terecht zo boos?” Deze keer geeft Jona wel antwoord. Jona vind dat hij terecht in woede is ontstoken.

Dan stelt God Jona nog een vraag, en die vraag geeft dit boek een open einde. Jona hoofdstuk 4: 10 en 11.

Jona, jij maakt je druk om een plant… Ik maak me druk om mensen…
Jona, jij maakt je druk om dingen waar je niets voor hebt gedaan… Ik maak me druk om mensen die geschapen zijn naar Mijn beeld.
Jona, jij maakt je druk om dingen waar je geen invloed op hebt. Jij kunt niets laten groeien… Ik maak me druk om mensen die Ik leven geef.
Jona, jij maakt je druk om de dingen van de korte termijn, een 1-dag’s-plant… Ik maak me druk over een grote stad met meer dan 120.000 mensen die een toekomst te verliezen hebben..
Jona, elke cultuur plaatst mensen boven dieren en dieren boven planten. Jona, waarom ben jij bezorgd over jezelf en je eigen volk en zie je Ninevé liever naar de ‘haaien’ gaan? Jona, waarom heb jij moeite met Mijn genade en liefde voor andere mensen? Ben jij niet evengoed van mijn genade en liefde afhankelijk als ieder ander?

4 Kernlessen:

  • God maakt zich ‘druk’ om alle mensen.
  • God wil jou gebruiken ondanks jezelf. Hij gaat aan de slag om je meer naar Zijn beeld te maken.
  • God is genadig en liefdevol en wil dat aan mensen laten zien. Ook door ons heen als Zijn beelddragers. Hij wil dat wij Zijn karakter weerspiegelen.
  • God is niet op zoek naar een religieuze buitenkant. Hij zoekt verandering van ‘binnenuit’.

Auteur: 2followus

Passie voor zending I Leeft in Cambodja I Focus op: Kerk I Discipelschap I BAM (business as mission)